PERİODONTAL HASTALIKLARIN SEBEPLERİ

0
96 okundu

Birçok hastalıkların belirli birkaç nedeni vardır. Fakat periodontal hastalıkları yapan nedenler oldukça fazladır. Biz bunları iki grup halinde topluyoruz:

PERİODONTAL HASTALIKLARIN SEBEPLERİ
PERİODONTAL HASTALIKLARIN SEBEPLERİ

PERİODONTAL HASTALIKLARIN SEBEPLERİ NELERDİR?

1) Yerel Sebepler,
2) Genel Sebepler.
1) Yerel Sebepler: Yerel sebepler denince diş etrafında dışarıdan periodontal dokulara zarar veren mekanik etkiler anlaşılır. Bu mekanik etkiler diş ile dişeti arasında bir boşluğun meydana gelmesine ve dişeti iltihabına sebep olurlar. Diş ile dişeti arasındaki boşluğa «cep» ismi verilir.
İyi yapılmamış kuron-köprü, dolgular, kötü protezler dişeti cebinin oluşumunu kolaylaştırırlar. Periodonsiyumun değişikliğine sebep olan ana etkenlerden en önemlisi bakteri plâğıdır. Bakteri plağı, ağızda bulunan değişik tipteki mikroplardan, yemek artıklarından ve tükürükten meydana gelen ince film şeklinde diş ve dişeti üzerine yapışan oluşumlardır. Bakteri plâğı iltihabın başlamasına ve dolayısı ile hastalığın başlamasına sebebiyet verir. Bugün, periodontal hastalığın başlamasının en önemli sebebi olacak bakteri plağı kabul edilmektedir.

Fonksiyonel ve mekanik sebepler de periodonsiyum üzerinde periodontal hastalığın başlamasında önemli bir rol oynarlar. Dişi çene kemiği içinde tutan dokular ancak belirli bir dereceye kadar yük ve baskıları taşıyabilirler. Şayet bu baskı sınırını aşan bir tazyik olursa, o zaman periodonsiyumda zarar meydana gelir. Diş dizisinde diş çekimi ile meydana gelecek eksilmeler ve dişlerin diş arkı üzerindeki dizilme bozuklukları çiğneme ve ısırma sırasında dişler üzerindeki ahenkli baskıyı bozmak sureti ile yani çiğneme fonksiyonunun eşit olmamasından dolayı periodontal hastalığa neden olurlar. Bu nedenle, eksik dişler estetik bakımdan görünmeyen yerlerde olsalar dahi derhal bir protezle tamamlanmalıdır.

Parafonksiyon durumlarında yani normal fonksiyon esnasında olmayan aşırı zorlamalı ısırmalarda veya diş gıcırdatması ve diş sıkmasında periodontal hastalıklar meydana gelebilir, örneğin, araba kullanırken, heyecanlı bir spor yaparken, her hangi bir işte sinirlenildiği zaman dişler sıkılır. Bazı şahıslar ise dilini dişlerinin arasına dayarlar ve iterler. Bu, önceleri bilmeli olursa da daha sonraları alışkanlık haline gelir. Böylece, dişler üzerine fazla ve farklı yükler biner. Bütün bunların sonucu periodontal hastalık nedeni ile dişler sallanır ve kaybedilir.

Diş taşları da önemli bir yerel etkendir. Diş üzerinde diş ile diş eti arasına yerleşip en çok temizliğe ihtiyacı olan bu bölgenin temizlenmesine engel ve diş etinin çekilmesine neden olurlar. Bakteri plaklarının kireçlenmesi ile ortaya çıkan diş taşları bazen dişler üzerinde görülmeyebilirler. Fakat ince bir alet ile muayene edildiğinde veya radyografik inceleme sonucunda dişetleri altında varlıkları açığa çıkarılır. Periodontal hastalıklar için en tehlikeli olanı da bu dişeti altındaki diş taşlarıdır.

Tırnak yeme, aynı dişler arasında toka açma, pipo tutma, çekirdek yeme, kürdan kullanma, dişler arasında çivi, toplu iğne gibi sivri maddeleri tutma şeklindeki fena alışkanlıklar da periodontal hastalığı başlatabilirler.
Burun yollarının tıkalı olduğu durumlarda veya üst dudağın kısa olduğu hallerde ağızdan nefes alma dişetlerinin kurumasına, üzerinde çatlaklar meydana gelmesine ve ağızdaki mikropların bu çatlaklardan girerek iltihaplı periodontal hastalıklar meydana gelmesine sebep olur. Özellikle, uyku esnasında tükürük salgısı azalacağından ağızdan nefes alan kişilerde kuruma çok daha çabuk olur.

Yanlış diş fırçalama ve iyi kaliteli diş fırçası kullanmama sonucunda da dişeti çekilmelerine ve dişeti iltihaplanmalarına rastlanabilir.

Sigara içme sonucunda dişler üzerinde nikotin lekelerinin oluşması bakteri plâklarının çok kolay toplanmasına sebep olmaktadır. Sıcak sigara dumanı ve sıcak içecekler dişetinin yaralanmasına da neden olabilirler.

2) Genel Sebepler: Sistemik sebepler de denilebilen genel etkenleri ortaya çıkarmak oldukça zordur. Bugüne kadar yapılmış araştırmalarda özellikle diyabet (şeker hastalığı) ve mide bağırsak rahatsızlıklarının periodontal hastalıklarda rol oynadığı gösterilmiştir.
Pek çok kan hastalıklarının özellikle anemilerde ve lösemide dişetlerinin etkilendiği bilinmektedir.
Beslenme ile periodontal hastalıklar arasında yakın bir ilişki mevcuttur. Yumuşak ve konserve şeklindeki yiyecek, periodonsiyumun dayanıksız olmasına neden olmaktadır. Özellikle, proteinden eksik gıda ile beslenen toplumlarda iltihaplı dejeneratif periodontal hastalıklar nedeni ile çocuk yaşta büyük diş kayıpları meydana gelmektedir.

Pek çok hormon ve vitamin eksikliklerinde de periodontal hastalıklar sistemik olarak meydana gelirler. Bunlardan A ve C vitaminleri diş eti ve periodontal ligament için çok lüzumludur. Mide ve bağırsak rahatsızlığı olanlar taze sebze ve meyve yiyemedikleri için bu vitaminleri yeteri kadar alamazlar.
Kalp ve damar hastalıkları periodonsiyumda dolaşım bozukluğu meydana getirdiğinden, periodontal hastalıkların başlamasında önemli bir rol oynarlar.
Uygarlığın ilerlemesi ile diş ve diş eti hastalıklarının da arttığı görülmektedir. Stres altındaki insanlarda görülen düşkünlük ve yorgunluk, periodontal dokuların hormonal yoldan sıhhatini bozmaktadır.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here